आधी ठरवा: तुम्हाला कोणता परवाना लागेल
FSSAI चे तीन स्तर आहेत आणि 1 एप्रिल 2026 पासून बहुतेक प्रकरणांत तुमची वार्षिक उलाढाल ठरवते की कोणता लागेल:
- FSSAI नोंदणी — उलाढाल ₹1.5 कोटीपर्यंत. सरकारी शुल्क वर्षाला ₹100 (नोंदणीकृत फेरीवाल्यांसाठी शून्य).
- राज्य परवाना — ₹1.5 कोटी ते ₹50 कोटी. वर्षाला ₹5,000.
- केंद्रीय परवाना — ₹50 कोटींच्या वर. वर्षाला ₹7,500.
काही अपवाद उलाढालीवर चालत नाहीत: आयातदार, निर्यातदार, ई-कॉमर्स विक्रेते आणि न्यूट्रास्युटिकल उत्पादक — कोणत्याही उलाढालीवर केंद्रीय. केटररला नोंदणी मिळत नाही; किमान राज्य परवाना लागतो. दोन किंवा अधिक राज्यांत काम असल्यास मुख्य कार्यालयासाठी वेगळा केंद्रीय परवाना लागतो.
तीन प्रश्नांत तुमचा नेमका स्तर पाहण्यासाठी परवाना शोधक वापरा.
FoSCoS वर अर्ज कसा करायचा
FSSAI चे अधिकृत पोर्टल फक्त foscos.fssai.gov.in आहे. सरकारी शुल्क दुसऱ्या कोणत्याही संकेतस्थळावर भरू नका.
- स्वतःच्या नावाने लॉगिन तयार करा. परवाना तुमचा आहे — लॉगिनही तुमचेच हवे.
- काइंड ऑफ बिझनेस निवडा — जे काम तुम्ही प्रत्यक्षात करता तेच. एकापेक्षा जास्त असल्यास सर्व निवडा.
- फॉर्म भरा — नोंदणीसाठी फॉर्म A, परवान्यासाठी फॉर्म B. पत्ता तोच जिथे अन्न तयार होते किंवा साठवले जाते.
- कागदपत्रे जोडा आणि शुल्क भरा. अधिकाऱ्याने शंका काढल्यास मुदतीत उत्तर द्या — नाहीतर अर्ज नाकारला जाऊ शकतो.
नोंदणी सहसा काही कामकाजाच्या दिवसांत मिळते; राज्य आणि केंद्रीय परवान्याची छाननी होते आणि तपासणीही होऊ शकते.
परवाना मिळाल्यानंतर — नूतनीकरण संपले, जबाबदारी राहिली
10 मार्च 2026 च्या राजपत्रानंतर परवान्याला मुदत संपण्याची तारीख नाही — तो निलंबित, रद्द किंवा समर्पित होईपर्यंत वैध राहतो. पण दोन गोष्टी चुकल्या तर परवाना कोणतीही नोटीस न येता निलंबित मानला जातो:
- वार्षिक शुल्क — तुमचा परवाना ज्या तारखेला मंजूर झाला, त्या तारखेपासून दरवर्षी.
- वार्षिक विवरण (फॉर्म D-1) — जिथे लागू आहे तिथे 31 मे पर्यंत.
वैध परवान्याशिवाय व्यवसाय चालवल्यास कलम 63 अंतर्गत सहा महिन्यांपर्यंत कारावास आणि ₹5 लाखांपर्यंत दंड होऊ शकतो — ही कमाल मर्यादा आहे, ठरलेली रक्कम नाही.